Bán kính mặt cầu ngoại tiếp khối tứ diện

Cho khối tứ diện $SABC$ có:
$$\begin{array}{lll}
SA=10,94079106\ ; &SB=&SC=9,37181461 \\ BC=5,4\ ; & AC=4,7\ ; & AB=2,9
\end{array}$$

Tính bán kính của mặt cầu ngoại tiếp khối tứ diện $SABC$.

 

Các số liệu (rườm rà) của bài này được lấy lại từ bài Các chi tiết của khối tứ diện để dễ đối chiếu kết quả.
 
Xây dựng công thức $$R=\dfrac{S}{6V}$$ từ định thức Caylay-Menger:
 

$S=\sqrt{\dfrac{\det A}{16}}$ với ${\boldsymbol{A}}=\left(\begin{array}{cc}2x&x+y-z\\x+y-z&2y
\end{array} \right) $ trong đó $$x=(SA.BC)^2, y=(SB.AC)^2, z=(SC.AB)^2$$

$V=\sqrt{\dfrac{\det B}{288}}$ với ${\boldsymbol{B}}=\left(\begin{array}{ccc}2A&A+B-F&A+C-E\\A+B-F&2B&B+C-A\\
A+C-E&B+C-A&2C
\end{array} \right) $ trong đó:
\begin{array}{ccc}A=SA^2\ ; &B=SB^2\ ; &C=SC^2\\
D=BC^2\ ; &E=AC^2\ ; &AB^2\end{array} abcdef

Cách nhớ ma trận: Trên đường chéo là hai lần bình phương 3 cạnh (2A, 2B,2C), các số hạng còn lại bên phải đường chéo là tổng bình phương hai cạnh trừ bình phương của cạnh thứ ba (của mỗi mặt bên), chú ý vị trí trên bàn phím. Bên trái đường chéo là đối xứng của bên phải.
Số hạng $a_{12}=a_{21}=$ SHIFT 4 +SHIFT 5 – SHIFT 3, số hạng $a_{13}=a_{31}=$ SHIFT 4 +SHIFT 6 – SHIFT 2, số hạng $a_{23}=a_{32}=$ SHIFT 5 + SHIFT 6 – SHIFT 1.

 

 

Khi đó $$R=\sqrt{\dfrac{\det A}{2\det B}}$$
 

Sau đây ta nhập liệu vào 9 biến nhớ của máy tính như sau:

bkmc1a 2
 

bkmc2
 

Nhập số vào ma trận A: bkmc1bb
 

Nhập số vào ma trận B: bkmc4
 

Vậy $R=$ bkmc1cc
 

Sở dĩ kết quả bị lệch (chữ số thập phân thứ 8) so với bài Các chi tiết của khối tứ diện do số liệu nhập vào của hai lần giải khác nhau, cụ thể giá trị $S$ khác nhau. Ở bài viết cũ thầy Sơn lấy lại số liệu trên màn hình (về nhà mới phát hiện tính nhầm), ở bài viết mới thầy tính trực tiếp $S$ từ 3 số liệu. Căn dặn, tuy dùng công tức Hê-rông, nhưng $S$ không phải là diện tích tam giác nào, do thứ nguyên của $S$ là lũy thừa $4$. Vì vậy kết quả $R$ từ bài viết này phù hợp với số liệu đã cho (dù rườm rà).

Chia sẻ

About TS. Nguyễn Thái Sơn

TS. Nguyễn Thái Sơn
Nguyên trưởng Khoa Toán-Tin học ĐHSP TP HCM (1999-2009). Nguyên Giám đốc- Tổng biên tập NXB ĐHSP TP HCM (2009-2011). Nguyên Tổng thư ký Hội Toán học TP HCM (2008-2013).

Bài Viết Tương Tự

Từ 2 chiều lên 3 chiều …

Đặt vấn đề. Nhiều bài toán hình học phẳng đã được nâng lên thành bài …