Tìm dư của phép chia số $A=2025^{2027^{2028^{2029}}}$ cho $2031$.

Nhận xét. Chúng tôi đề nghị không dạy cho học sinh lớp 9 làm bài toán này và cũng không nên yêu cầu học sinh giải bài toán này trong kỳ thi HSG MTCT bậc THCS vì nó quá phức tạp đối với các em. Tuy nhiên các thầy cô phụ trách đội tuyển có thể đọc và cùng giải bài toán để nâng cao trình độ hiểu biết về số học của mình. Với trình độ đó các thầy cô có thể làm tốt nhiệm vụ giảng dạy.
 
Theo tinh thần đó, chúng tôi mời quý thầy cô cùng tìm hiểu lời giải của bài toán trên.

 

Bài toán này có hai cái khó: Thứ nhất cơ số $2025$ và mod·$2031$ không nguyên tố cùng nhau. Thứ hai, mũ $b=2027^{2028^{2029}}$ quá nhiều tầng. Ta sẽ giải quyết hai cái khó này.
 
Vì $\text{GCD}(2025,2031)=3\ne 1$ nên ta phân tích mod ra thừa số nguyên tố sohoc1a 1, sau đó sử dụng định lý phần dư Trung Hoa.
 
Ta tìm dư của phép chia $A=a^{\text{mũ đa tầng}}$ cho $677$. Ở dưới sẽ cho biết vì sao không tìm dư của phép chia $A=a^{\text{mũ đa tầng}}$ cho $3$.

 

Lời giải

 

Vì $2025\equiv 0 \quad (\text{mod}\ 3) $ nên $A=2025^b\equiv 0 \quad (\text{mod}\ 3)$.
 
Bây giờ ta tìm dư của phép chia $A$ cho $677$ bằng cách tối giản cơ số $2025$ (“lấy dư của phép chia cơ số cho mod”) và tối giản mũ đa tầng (“lấy dư của phép chia cho mũ”).
 
Ta có $2025\equiv -6 \quad (\text{mod}\ 677)$ sohoc2a
 

$2027 \equiv -1 \quad (\text{mod}\ 676)$ sohoc1b
 
và $2028^{2029}$ là số chẵn nên $(-1)^{2028^{2029}} =1$, nghĩa là $b=2027^{2028^{2029}} \equiv 1 \quad (\text{mod}\ 676) $.

Do đó $A=2025^b\equiv (-6)^1 \quad (\text{mod}\ 677) $.
 
Tóm lại ta có hệ phương trình đồng dư: $$\left\lbrace\begin{array}{ll} A\equiv 0 &\quad (\text{mod}\ 3) \\
A \equiv -6 &\quad (\text{mod}\ 677) \end{array} \right. $$

Theo định lý phần dư Trung Hoa, hệ này có nghiệm duy nhất: $$A = (-6)\times 3\times z + (3\times 677)k, \ k \in \mathbb{Z}$$ với $z$ là nghịch đảo của $3$ theo mô-đu-lô $677$. Ta thấy ngay $z=226$ (chọn $z$ sao cho $3z-1 \geqslant 677 \ \text{(để thương $\dfrac{3z-1}{677}$ là số nguyên dương)}\ \Leftrightarrow z\ \geqslant 226$ ), sau đó thấy $3\times 226 \equiv 1 \quad (\text{mod}\ 677)$ nên $z=226$.

Cuối cùng sohoc2b (chọn $k=3$ để kết quả là số dương).
 

Tóm lại dư của phép chia số $A=2025^{2027^{2028^{2029}}}$ cho $2031$ là $2025$.

 

Chia sẻ

About TS. Nguyễn Thái Sơn

TS. Nguyễn Thái Sơn
Nguyên trưởng Khoa Toán-Tin học ĐHSP TP HCM (1999-2009). Nguyên Giám đốc- Tổng biên tập NXB ĐHSP TP HCM (2009-2011). Nguyên Tổng thư ký Hội Toán học TP HCM (2008-2013).

Bài Viết Tương Tự

Sử dụng bảng tính lập bảng sai phân cho đa thức bậc 4

Cho đa thức $P(x)$ có bậc bốn và thỏa mãn $P(k)=\dfrac{7k^2}{k+1}$ với $k=1,2,3,4,5$. Tính $P(6)$, …